اگر هنگام رانندگی دمای موتور بالا رفت، سرعت را کاهش دهید و در اولین محل امن توقف کنید. تا رسیدن به محل امن، کولر را خاموش کنید؛ پس از توقف ایمن، موتور را خاموش کنید و تا خنک‌شدن موتور، درپوش رادیاتور را باز نکنید.
ممکن است به‌جای آن با روشن شدن چراغ چک روی صفحه کیلومتر روبه‌رو شوید. اگر چراغ چک ثابت است و خودرو عملکرد غیرعادی ندارد، معمولاً می‌توانید با احتیاط برای بررسی فنی اقدام کنید؛ اما اگر چراغ چک چشمک می‌زند یا با افت قدرت، لرزش، دود یا بوی غیرعادی همراه است، در اولین محل امن توقف کنید.
این‌ها فقط دو نمونه از مشکلات خودرو در حین رانندگی است. در ادامه، علائم، علت‌ها و اقدام فوری برای مشکلاتی مثل صدای غیرعادی موتور، نشتی مایعات خودرو و قفل شدن چرخ‌ها را بررسی می‌کنیم.
جدول مشکلات خودرو و اقدامات لازم در یک نگاه
رایج‌ترین مشکلاتی را که ممکن است هنگام رانندگی با آن‌ها روبه‌رو شوید، همراه با اقدام فوری مناسب در جدول زیر آورده‌ایم. در ادامه نیز علت‌ها و جزئیات هر مشکل را بررسی می‌کنیم.
| مشکل | کاری که در لحظه باید انجام دهید |
| جوش آوردن خودرو | در محل امن توقف کنید، فلاشر را روشن کنید، موتور را خاموش کنید و تا خنک‌شدن موتور درپوش رادیاتور را باز نکنید. |
| روشن شدن چراغ چک | اگر ثابت است و خودرو عملکرد غیرعادی ندارد، با احتیاط برای بررسی فنی اقدام کنید؛ اگر چشمک می‌زند یا با افت قدرت، لرزش یا دود همراه است، توقف کنید. |
| بوی سوختگی لنت ترمز | در محل امن توقف کنید و اجازه دهید ترمزها خنک شوند. در صورت باقی‌ماندن بو یا کاهش قدرت ترمز، رانندگی را ادامه ندهید. |
| استارت نخوردن خودرو | از استارت‌زدن مکرر خودداری کنید، باتری و اتصالات را بررسی کنید و در صورت نیاز با امداد خودرو تماس بگیرید. |
| پاره شدن تسمه تایم | خودرو را متوقف و موتور را خاموش کنید، دوباره استارت نزنید و برای انتقال خودرو از امداد خودرو کمک بگیرید. |
| لرزش پدال ترمز | سرعت را به‌تدریج کاهش دهید. اگر لرزش در ترمزگیری عادی و روی سطح خشک رخ می‌دهد، در اولین محل امن توقف کنید. |
| خوابیدن باطری ماشین | اگر خودرو روشن نمی‌شود، از استارت مکرر خودداری کنید و برای باتری‌به‌باتری یا بررسی باتری از امداد خودرو کمک بگیرید. |
| جا نرفتن یا سخت جا رفتن دنده | در اولین محل امن توقف کنید و از واردکردن فشار مکرر به اهرم دنده خودداری کنید. |
| کشیده شدن فرمان به یک طرف | فرمان را با دو دست کنترل کنید، سرعت را به‌تدریج کاهش دهید و در اولین محل امن توقف کنید. |
| سفت شدن فرمان | فرمان را محکم نگه دارید، سرعت را تدریجی کاهش دهید و بدون چرخاندن ناگهانی فرمان در محل امن توقف کنید. |
| لرزش فرمان حین رانندگی | سرعت را تدریجی کاهش دهید و در اولین محل امن، لاستیک‌ها و چرخ‌ها را بررسی کنید. |
| ریپ زدن و کاهش ناگهانی شتاب | اگر افت قدرت یا لرزش شدید است، سرعت را کم کنید و در محل امن توقف کنید تا علت مشخص شود. |
| لرزش شدید پدال ترمز | با ترمزگیری تدریجی سرعت را کاهش دهید، فلاشر را روشن کنید و در محل امن توقف کنید. |
| پاره شدن تسمه دینام | در اولین محل امن توقف کنید و در صورت روشن‌شدن چراغ باتری، افزایش دمای موتور یا سفت‌شدن فرمان، رانندگی را ادامه ندهید. |
| صدای غیرعادی موتور | سرعت را کاهش دهید و اگر صدا با چراغ هشدار، لرزش، افت قدرت یا افزایش دما همراه است، خودرو را متوقف کنید. |
| نشتی مایعات خودرو | در محل امن توقف کنید. اگر نشتی زیاد است یا با بوی سوخت، افت ترمز یا افزایش دما همراه است، رانندگی را ادامه ندهید و از امداد خودرو کمک بگیرید. |
جوش آوردن خودرو
کمبود مایع خنک‌کننده یا همان ضدیخ یکی از دلایل رایج جوش آوردن خودرو است. هرگونه نشتی در شیلنگ‌ها، رادیاتور یا واشر سرسیلندر می‌تواند باعث افت سطح مایع و کاهش توانایی سیستم خنک‌کننده موتور در دفع حرارت شود.
اگر دمای موتور بیش از حد بالا رفت، در اولین محل امن توقف کنید، موتور را خاموش کنید و تا خنک‌شدن موتور درپوش رادیاتور را باز نکنید. از دیگر دلایل جوش آوردن خودرو می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- خرابی ترموستات: گیرکردن ترموستات در حالت بسته می‌تواند مانع گردش مناسب مایع خنک‌کننده بین موتور و رادیاتور شود و دمای موتور را بالا ببرد.
- از کار افتادن فن رادیاتور: خرابی رله، سنسور دما یا موتور فن می‌تواند به‌خصوص در ترافیک و سرعت پایین باعث افزایش دمای موتور شود.
- خرابی واترپمپ: خرابی واترپمپ می‌تواند گردش مایع خنک‌کننده را مختل کند. نشتی اطراف واترپمپ یا صدای غیرعادی از این بخش می‌تواند از نشانه‌های خرابی باشد.
- گرفتگی رادیاتور: رسوب داخلی یا مسدودشدن پره‌های بیرونی رادیاتور می‌تواند تبادل حرارتی را کاهش دهد.
- خرابی واشر سرسیلندر: خرابی واشر سرسیلندر می‌تواند باعث ورود گازهای احتراق به سیستم خنک‌کننده یا کاهش مایع خنک‌کننده شود. بخار سفید غیرعادی از اگزوز یا آلودگی روغن و مایع خنک‌کننده از نشانه‌های احتمالی این مشکل است.
روشن شدن چراغ چک
چراغ چک زمانی روشن می‌شود که سیستم مدیریت موتور خطایی را در موتور، سیستم سوخت‌رسانی، احتراق، آلایندگی یا برخی اجزای مرتبط تشخیص دهد. هدف این چراغ، هشدار به راننده درباره وجود یک نقص فنی خودرو است.
اگر چراغ چک ثابت است و خودرو عملکرد غیرعادی ندارد، معمولاً می‌توانید با احتیاط برای بررسی و عیب‌یابی خودرو اقدام کنید. اگر چراغ چک چشمک می‌زند یا همراه با افت قدرت، لرزش شدید، دود یا بوی غیرعادی است، در اولین محل امن توقف کنید، فلاشر را روشن کنید و در صورت نیاز از امداد خودرو یا مکانیک سیار کمک بگیرید. از دلایل روشن شدن چراغ چک می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- شل یا خراب بودن درپوش باک بنزین؛
- خرابی سنسور اکسیژن؛
- خرابی شمع، وایر یا کوئل؛
- خرابی سنسور جریان هوا (MAF)؛
- گرفتگی یا خرابی کاتالیست؛
- ایراد در باتری یا دینام ماشین؛
- نشتی خلأ؛
- خرابی ترموستات؛
- ایرادهای برقی ناشی از نصب غیراصولی برخی تجهیزات جانبی.
بوی سوختگی لنت
بوی سوختگی لنت ترمز یکی از هشدارهای مهم هنگام رانندگی است و می‌تواند نشان دهد سیستم ترمز بیش از حد داغ شده یا لنت به‌طور مداوم با دیسک ترمز در تماس است. این بو معمولاً تند است و از ناحیه چرخ‌ها احساس می‌شود.
اگر بوی سوختگی از چرخ‌ها به مشام می‌رسد، در اولین محل امن توقف کنید و اجازه دهید ترمزها خنک شوند. به دیسک، کالیپر یا سایر اجزای داغ ترمز دست نزنید. اگر بو ادامه داشت یا قدرت ترمز کاهش پیدا کرد، رانندگی را ادامه ندهید. دلایل ایجاد بوی سوختگی لنت شامل موارد زیر است:
- اصطکاک مداوم لنت با دیسک؛
- گیرکردن پیستون کالیپر؛
- درگیر ماندن ترمز یا قفل شدن چرخ‌ها؛
- رانندگی طولانی در سرازیری با استفاده مداوم از ترمز؛
- کیفیت پایین لنت ترمز؛
- نصب نادرست لنت جدید.
بوی سوختگی یا کاهش ضخامت لنت می‌تواند نشانه نیاز به بررسی و تعویض آن باشد. در صورت نیاز به قطعه جایگزین، برای خرید لنت ترمز می‌توانید محصولات مناسب خودرو را در فروشگاه خودروپی بررسی کنید.
استارت نخوردن
استارت نخوردن خودرو یعنی هنگام چرخاندن سوئیچ یا فشردن دکمه استارت، موتور نمی‌چرخد یا فقط صدای کلیک شنیده می‌شود، درحالی‌که چراغ‌های پشت آمپر روشن هستند. این وضعیت با حالتی که موتور با استارت می‌چرخد اما روشن نمی‌شود، متفاوت است.
اگر خودرو استارت نمی‌خورد، از استارت‌زدن مکرر خودداری کنید؛ زیرا این کار می‌تواند باتری را بیشتر تخلیه کند. ابتدا وضعیت باتری و اتصالات آن را بررسی کنید و اگر مشکل مشخص نشد، از امداد خودرو کمک بگیرید. دلایل استارت نخوردن خودرو در ادامه معرفی شده‌اند:
- ضعف یا خرابی باتری خودرو؛
- خرابی یا گیرکردن موتور استارت؛
- ایراد در سیستم شارژ یا دینام ماشین؛
- خرابی سوئیچ یا رله استارت؛
- سوختن فیوز مدار استارت؛
- شل یا سولفاته‌شدن اتصالات باتری؛
- خرابی سنسور پدال کلاچ یا وضعیت دنده؛
- قفل بودن فرمان؛
- برخی ایرادهای مکانیکی موتور.
چرا خودرو استارت می‌خورد اما روشن نمی‌شود؟
اگر موتور با استارت می‌چرخد اما روشن نمی‌شود، مشکل معمولاً به سوخت‌رسانی، جرقه‌زنی، سنسورها یا وضعیت مکانیکی موتور مربوط است. از استارت‌زدن طولانی و مکرر خودداری کنید و اگر علت مشخص نیست، از امداد خودرو کمک بگیرید.
- خالی‌بودن باک یا نرسیدن سوخت به موتور؛
- خرابی پمپ بنزین یا گرفتگی فیلتر بنزین؛
- خرابی شمع، وایر یا کوئل؛
- خرابی سنسور موقعیت میل‌لنگ یا میل‌سوپاپ؛
- اختلال در سیستم ضدسرقت یا ایموبلایزر؛
- ایراد در انژکتورها یا برق‌رسانی موتور؛
- افت کمپرس یا به‌هم‌خوردن تایم موتور.
پاره شدن تسمه تایم
هنگام پاره شدن تسمه تایم، هماهنگی بین میل‌لنگ و میل‌سوپاپ از بین می‌رود و موتور معمولاً خاموش می‌شود. در برخی موتورها، ادامه تلاش برای روشن‌کردن خودرو می‌تواند آسیب بیشتری به سوپاپ‌ها و پیستون‌ها وارد کند.
اگر تسمه تایم هنگام رانندگی پاره شد، خودرو را در محل امن متوقف کنید، فلاشر را روشن کنید و موتور را دوباره استارت نزنید. برای انتقال خودرو از امداد خودرو یا خدمات بکسل کردن ماشین استفاده کنید. مهم‌ترین دلایل پاره‌شدن تسمه تایم را در ادامه آورده‌ایم:
- گذشتن از زمان تعویض توصیه‌شده؛
- فرسودگی یا آسیب بلبرینگ‌ها و هرزگردهای مجموعه تایم؛
- نشتی روغن یا سایر مایعات روی تسمه؛
- کارکرد طولانی با دور موتور بالا؛
- واردشدن فشار غیرعادی به موتور؛
- نصب اشتباه تسمه تایم؛
- خرابی یا گیرکردن واترپمپ در خودروهایی که واترپمپ با مجموعه تایم درگیر است؛
- خرابی یا تنظیم نبودن سفت‌کن تسمه.
لرزش پدال ترمز
گاهی هنگام فشردن پدال ترمز، لرزش یا پالس خفیفی در پا احساس می‌شود. اگر این لرزش هنگام ترمزگیری شدید یا روی سطح لغزنده رخ دهد، می‌تواند ناشی از عملکرد طبیعی سیستم ABS باشد.
اما اگر لرزش پدال ترمز در ترمزگیری عادی و روی سطح خشک اتفاق می‌افتد، سرعت را به‌تدریج کاهش دهید و در اولین محل امن توقف کنید تا سیستم ترمز بررسی شود. از دلایل رایج لرزش پدال ترمز می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- تاب برداشتن یا ناهمواری دیسک ترمز؛
- سایش نامنظم لنت ترمز؛
- تغییر ضخامت دیسک (DTV)؛
- گیرکردن پیستون کالیپر؛
- وجود لقی یا ایراد در قطعات مرتبط با چرخ و سیستم تعلیق؛
- برخی ایرادهای سیستم ABS.
خوابیدن باطری ماشین
وقتی باتری خودرو شارژ کافی ندارد و خودرو استارت نمی‌خورد، اصطلاحاً گفته می‌شود باطری ماشین خوابیده است. این مشکل معمولاً زمانی رخ می‌دهد که خودرو مدت زیادی خاموش مانده، باتری فرسوده شده یا یکی از تجهیزات برقی در زمان خاموش‌بودن خودرو، باتری را تخلیه کرده است.
اگر باطری ماشین خوابیده است، از استارت مکرر خودداری کنید. در صورت امکان، اتصالات باتری را بررسی کنید و برای باتری‌به‌باتری، تعویض باتری یا انتقال خودرو از امداد خودرو کمک بگیرید. دلایل خوابیدن باطری ماشین شامل موارد زیر است:
- پایان عمر مفید باتری؛
- خرابی دینام ماشین یا سیستم شارژ؛
- برق‌دزدی یا مصرف پنهان برق؛
- روشن‌ماندن چراغ‌ها یا تجهیزات برقی پس از خاموش‌کردن خودرو؛
- شل یا سولفاته‌شدن اتصالات باتری؛
- رانندگی در مسافت‌های کوتاه و مکرر؛
- خاموش‌ماندن طولانی‌مدت خودرو؛
- دمای بسیار سرد یا گرم هوا؛
- نصب تجهیزات برقی غیراستاندارد؛
- خرابی برخی رله‌ها یا تجهیزات برقی.
جا نرفتن یا سخت جا رفتن دنده
جا نرفتن یا سخت جا رفتن دنده زمانی اتفاق می‌افتد که اهرم دنده با مقاومت غیرعادی مواجه می‌شود، هنگام تعویض دنده صدای ساییدگی شنیده می‌شود یا دنده به‌درستی درگیر نمی‌شود. این مشکل در گیربکس دستی و اتوماتیک دلایل متفاوتی دارد.
اگر دنده به‌طور کامل جا نمی‌رود یا اهرم دنده در وضعیت خاصی گیر کرده است، در اولین محل امن توقف کنید و از واردکردن فشار مکرر به اهرم دنده خودداری کنید. فشار بیش از حد می‌تواند به اجزای گیربکس آسیب بیشتری وارد کند.
دلایل جا نرفتن دنده در گیربکس‌های دستی و اتومات
این دلایل را در جدول زیر برای جا نرفتن دنده در گیربکس آورده‌ایم:
| گیربکس دستی | گیربکس اتوماتیک |
| تنظیم نبودن کلاچ یا خرابی سیم کلاچ | خرابی کلید پدال ترمز |
| فرسودگی دیسک و صفحه کلاچ | خرابی سلکتور گیربکس |
| کمبود یا کیفیت نامناسب روغن گیربکس | کمبود یا کثیف‌شدن روغن گیربکس اتوماتیک |
| خرابی یا ساییدگی دنده برنجی یا همگام‌ساز | گرفتگی فیلتر گیربکس اتوماتیک |
| خرابی ماهک یا اتصالات تعویض دنده | خرابی شیر برقی یا سوپاپ گیربکس |
| خرابی یا تنظیم نبودن کابل دسته‌دنده | خرابی واحد کنترل گیربکس (TCU) |
| خرابی بلبرینگ‌های گیربکس | داغ شدن گیربکس اتوماتیک |
| کامل فشار ندادن پدال کلاچ | خرابی مبدل گشتاور |
کمبود، آلودگی یا استفاده از روغن گیربکس نامناسب می‌تواند عملکرد تعویض دنده را مختل کند؛ نوع و زمان تعویض روغن باید براساس توصیه سازنده خودرو تعیین شود.
کشیده شدن فرمان به یک طرف
کشیده شدن فرمان زمانی اتفاق می‌افتد که خودرو در مسیر مستقیم و نسبتاً صاف، بدون فرمان‌دادن راننده به سمت چپ یا راست منحرف می‌شود.
اگر خودرو ناگهان به یک سمت کشیده می‌شود، فرمان را با دو دست کنترل کنید، از اصلاح ناگهانی مسیر خودداری کنید، سرعت را به‌تدریج کاهش دهید و در اولین محل امن توقف کنید. از دلایل رایج کشیده شدن فرمان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- باد نامناسب لاستیک‌ها؛
- تنظیم نبودن زاویه چرخ‌ها؛
- سایش نامتوازن لاستیک‌ها؛
- نیروی جانبی لاستیک یا Conicity؛
- خرابی قطعات جلوبندی ماشین؛
- گیرکردن کالیپر ترمز؛
- خرابی بلبرینگ چرخ؛
- خرابی جعبه فرمان؛
- نصب اشتباه لاستیک؛
- شرایط محیطی مانند شیب سطح جاده یا باد جانبی.
باد نامناسب یا سایش غیرطبیعی لاستیک‌ها از اولین مواردی هستند که باید بررسی شوند. اگر لاستیک‌ها فرسوده یا آسیب‌دیده‌اند، برای خرید لاستیک متناسب با مشخصات خودرو می‌توانید گزینه‌های موجود در فروشگاه خودروپی را بررسی کنید.
سفت شدن فرمان
هنگام سفت شدن فرمان، چرخاندن غربیلک فرمان به‌طور غیرعادی سنگین می‌شود و راننده برای تغییر مسیر باید نیروی بیشتری وارد کند. این مشکل در فرمان‌های هیدرولیک، برقی و مکانیکی دلایل متفاوتی دارد.
اگر فرمان هنگام رانندگی ناگهان سفت شد، فرمان را محکم با دو دست نگه دارید، سرعت را به‌تدریج کاهش دهید و بدون تغییر مسیر ناگهانی در محل امن توقف کنید.
سفت شدن فرمان در خودروهای مجهز به فرمان هیدرولیک
دلایل سفت شدن فرمان هیدرولیک عبارت‌اند از:
- کمبود یا نشتی روغن هیدرولیک؛
- پاره یا شل‌شدن تسمه مرتبط با سیستم هیدرولیک؛
- خرابی پمپ هیدرولیک فرمان؛
- وجود هوا در سیستم هیدرولیک؛
- خرابی جعبه فرمان یا شیر هیدرولیک؛
- کیفیت نامناسب یا کهنه‌بودن روغن هیدرولیک.
سفت شدن فرمان در خودروهای مجهز به فرمان برقی (EPS)
دلایل سفت شدن فرمان برقی عبارت‌اند از:
- خرابی سنسور گشتاور یا سنسور زاویه فرمان؛
- خرابی موتور کمکی فرمان برقی؛
- افت ولتاژ سیستم برقی؛
- خرابی واحد کنترل فرمان برقی.
سفت شدن فرمان در خودروهای مجهز به فرمان مکانیکی
در خودروهای دارای فرمان مکانیکی، موارد زیر می‌توانند باعث سنگین‌شدن فرمان شوند:
- کمبود باد لاستیک‌های جلو؛
- تنظیم نبودن زاویه چرخ‌ها؛
- خشک‌شدن یا کمبود روان‌کاری در اتصالات فرمان؛
- تنظیم بیش از حد سفت جعبه فرمان؛
- خرابی یاتاقان‌های ستون فرمان؛
- خرابی برخی قطعات جلوبندی ماشین.
لرزش فرمان حین رانندگی
وقتی غربیلک فرمان بدون اینکه راننده آن را بچرخاند، دچار لرزش یا تکان می‌شود، اصطلاحاً لرزش فرمان اتفاق افتاده است. این مشکل ممکن است با افزایش سرعت، ترمزگیری یا در شرایط خاص شدیدتر شود.
اگر لرزش فرمان شدید است یا به‌طور ناگهانی شروع شده، سرعت را به‌تدریج کاهش دهید و در اولین محل امن وضعیت لاستیک‌ها، چرخ‌ها و اتصالات را بررسی کنید. از دلایل اصلی لرزش فرمان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- بالانس نبودن چرخ‌ها؛
- تنظیم نبودن زوایای فرمان؛
- سایش نامتوازن یا تغییر شکل لاستیک‌ها؛
- خرابی بلبرینگ چرخ؛
- خرابی سیبک فرمان؛
- خرابی میل تعادل یا موج‌گیر؛
- خرابی کمک‌فنرها؛
- شل‌شدن اتصالات یا پیچ‌های چرخ؛
- خرابی میل فرمان؛
- خرابی پلوس؛
- آسیب یا تغییر شکل برخی اجزای شاسی و سیستم تعلیق.
ریپ زدن و کاهش ناگهانی شتاب
ریپ زدن و کاهش ناگهانی شتاب زمانی اتفاق می‌افتد که موتور خودرو در حین حرکت دچار لرزش، وقفه در تولید قدرت یا افت محسوس شتاب می‌شود. این مشکل معمولاً نشان‌دهنده اختلال در سیستم جرقه‌زنی، سوخت‌رسانی، ورود هوا، سنسورها یا بخش‌های مکانیکی موتور است.
اگر افت شتاب شدید است یا خودرو هم‌زمان دچار لرزش شدید، خاموش‌شدن، دود یا روشن‌شدن چراغ چک چشمک‌زن شده است، سرعت را کاهش دهید و در محل امن توقف کنید. از دلایل رایج ریپ زدن و کاهش ناگهانی شتاب می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- خرابی شمع، وایر یا کوئل؛
- گرفتگی انژکتورها؛
- خرابی سنسور اکسیژن؛
- گرفتگی فیلتر هوای خودرو؛
- گرفتگی فیلتر بنزین؛
- خرابی سنسور MAF یا MAP؛
- نشتی خلا در شیلنگ‌ها؛
- گرفتگی کاتالیست یا اگزوز؛
- خرابی پمپ بنزین؛
- از تایم خارج شدن موتور؛
- افت کمپرس یا خرابی برخی اجزای داخلی موتور؛
- خرابی صفحه کلاچ در خودروهای دنده‌ای.
اگر پس از بررسی فنی مشخص شود علت ریپ زدن، آلودگی یا گرفتگی انژکتورها است، استفاده از پاک کننده انژکتور مناسب می‌تواند براساس دستورالعمل محصول و توصیه تعمیرکار انجام شود؛ اما این محصول جایگزین عیب‌یابی علت ریپ زدن نیست.
لرزش شدید پدال ترمز
لرزش یا پالس شدید پدال ترمز در ترمزگیری عادی می‌تواند نشانه وجود ایراد در سیستم ترمز، چرخ یا سیستم تعلیق باشد. این وضعیت با ضربان طبیعی پدال هنگام فعال‌شدن ABS در ترمزگیری شدید یا روی سطح لغزنده تفاوت دارد.
اگر لرزش شدید است، خودرو به یک سمت کشیده می‌شود یا قدرت ترمز کاهش پیدا کرده است، با ترمزگیری تدریجی سرعت را کم کنید، فلاشر را روشن کنید و در اولین محل امن توقف کنید. مهم‌ترین دلایل لرزش شدید پدال ترمز عبارت‌اند از:
- تاب برداشتن یا ناهمواری شدید دیسک ترمز؛
- تغییر ضخامت دیسک (DTV)؛
- سایش نامنظم یا آسیب‌دیدگی لنت ترمز؛
- گیرکردن پیستون کالیپر؛
- خرابی بلبرینگ چرخ؛
- شل‌شدن پیچ‌های کالیپر یا اجزای مرتبط؛
- خرابی ماژول ABS یا سنسورهای سرعت چرخ؛
- خرابی برخی بوش‌ها و قطعات سیستم تعلیق و فرمان.
کمبود یا نشتی روغن ترمز معمولاً بیشتر با افت عملکرد یا نرم‌شدن پدال همراه است تا لرزش؛ بااین‌حال، اگر سطح روغن ترمز پایین است یا نشتی مشاهده می‌کنید، رانندگی را ادامه ندهید و سیستم ترمز را بررسی کنید.
پاره شدن تسمه دینام
تسمه دینام یا تسمه جانبی، بسته به طراحی خودرو، می‌تواند نیروی موتور را به دینام و برخی تجهیزات جانبی مانند کمپرسور کولر، پمپ هیدرولیک یا پمپ آب منتقل کند.
اگر تسمه دینام هنگام رانندگی پاره شود، ممکن است چراغ باتری روشن شود و در برخی خودروها فرمان سفت یا دمای موتور بالا برود. در چنین شرایطی در اولین محل امن توقف کنید و در صورت مشاهده این نشانه‌ها رانندگی را ادامه ندهید. دلایل پاره شدن تسمه دینام شامل موارد زیر است:
- گذشتن از عمر مفید تسمه؛
- شل یا بیش از حد سفت بودن تسمه؛
- خرابی سفت‌کن تسمه؛
- تماس روغن یا سایر مایعات با تسمه؛
- تراز نبودن یا آسیب‌دیدگی پولی‌ها؛
- گیر کردن یکی از قطعاتی که با تسمه به حرکت درمی‌آید؛
- استفاده از تسمه نامناسب یا بی‌کیفیت.
صدای غیرعادی موتور
هر صدایی که به‌طور معمول از موتور شنیده نمی‌شود، مانند تق‌تق، ضربه، سوت، جیغ، خش‌خش، کلیک یا غرش، می‌تواند صدای غیرعادی موتور محسوب شود. نوع صدا و شرایطی که در آن ایجاد می‌شود، در تشخیص علت اهمیت زیادی دارد.
اگر صدای غیرعادی موتور با کاهش قدرت، افزایش دما، لرزش شدید یا روشن شدن چراغ‌های هشدار پشت آمپر همراه است، سرعت را کاهش دهید و در اولین محل امن توقف کنید.
صدای تق‌تق یا ضربه
دلایل احتمالی صدای تق تق یا ضربه در موتور عبارت‌اند از:
- استفاده از سوخت با عدد اکتان پایین‌تر از مقدار موردنیاز موتور؛
- رسوب کربن در محفظه احتراق؛
- ایراد در زمان‌بندی موتور؛
- خرابی سنسور ضربه؛
- کمبود یا کیفیت نامناسب روغن موتور؛
- فرسودگی یاتاقان‌های میل‌لنگ یا شاتون؛
- خرابی پیستون یا رینگ.
اگر علت صدا کمبود یا نامناسب‌بودن روغن تشخیص داده شد، هنگام تعویض و خرید روغن موتور باید گرید و استاندارد توصیه‌شده توسط سازنده خودرو را در نظر بگیرید.
صدای سوت یا جیغ
دلایل احتمالی صدای سوت یا جیغ موتور عبارت‌اند از:
- شل یا فرسوده‌بودن تسمه دینام؛
- خرابی بلبرینگ دینام یا پمپ هیدرولیک؛
- نشتی خلا در شیلنگ‌ها یا منیفولد مکش؛
- ایراد در تسمه‌ها یا پولی‌های موتور.
صدای کلیک یا تیک‌تیک
از دلایل صدای کلیک یا تیک تیک در موتور می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- ایراد در شمع یا سیستم جرقه‌زنی؛
- صدای عملکرد یا خرابی برخی انژکتورها؛
- فرسودگی یا تنظیم نبودن اجزای سوپاپ؛
- کمبود یا نامناسب‌بودن روغن موتور.
صدای غرش یا بم
صدای بم یا غرش در موتور می‌تواند به دلایل زیر ایجاد شود:
- گرفتگی یا خرابی بخشی از سیستم اگزوز؛
- خرابی منیفولد دود یا واشر آن؛
- خرابی یا نشتی برخی اتصالات سیستم خروج دود.
سوخت با عدد اکتان پایین‌تر از مقدار توصیه‌شده سازنده می‌تواند احتمال ناک یا احتراق ضربه‌ای را افزایش دهد. اگر خودرو به سوخت با عدد اکتان مشخصی نیاز دارد، هنگام خرید اکتان یا انتخاب سوخت باید ابتدا توصیه سازنده خودرو را بررسی کنید و از افزودنی نامناسب یا غیرضروری استفاده نکنید.
جمع‌بندی
مشکلات خودرو در حین رانندگی ممکن است بدون هشدار قبلی رخ دهند، اما واکنش درست می‌تواند از تشدید خرابی یا ایجاد خطر بیشتر جلوگیری کند. جوش آوردن خودرو، روشن شدن چراغ چک، صدای غیرعادی موتور، نشتی مایعات خودرو، لرزش فرمان و مشکلات سیستم ترمز هرکدام نشانه‌ها و سطح خطر متفاوتی دارند؛ بنابراین نمی‌توان برای همه آن‌ها یک واکنش یکسان در نظر گرفت.
در مشکلات شدید یا ناگهانی، سرعت را به‌تدریج کاهش دهید، در اولین محل امن توقف کنید و در صورت لزوم فلاشر را روشن کنید. اگر ادامه رانندگی می‌تواند به موتور، ترمز، فرمان یا سایر اجزای اصلی خودرو آسیب بزند، از امداد خودرو یا مکانیک سیار کمک بگیرید.
سرویس دوره‌ای، بررسی سیستم خنک‌کننده موتور، جلوبندی ماشین، لاستیک‌ها، سیستم ترمز و تعویض به‌موقع قطعات و مایعات مصرفی می‌تواند احتمال بروز بسیاری از این مشکلات را کاهش دهد. رسیدگی به ایرادهای کوچک پیش از تبدیل‌شدن آن‌ها به نقص فنی جدی، هم ایمنی رانندگی را افزایش می‌دهد و هم از هزینه‌های بیشتر تعمیرات جلوگیری می‌کند.
سوالات متداول
در این بخش سوالات متداول درباره رایج‌ترین مشکلات خودرو در حین رانندگی را می‌خوانید.
هنگام بروز نقص فنی خودرو در حین رانندگی چه کاری باید انجام دهیم؟
ابتدا سرعت را به‌تدریج کاهش دهید و در اولین محل امن توقف کنید. اگر مشکل با افزایش دمای موتور، کاهش قدرت ترمز، سفت شدن فرمان، لرزش شدید یا صدای غیرعادی همراه است، رانندگی را ادامه ندهید و در صورت نیاز از امداد خودرو کمک بگیرید.
آیا با روشن شدن چراغ چک می‌توان به رانندگی ادامه داد؟
اگر چراغ چک ثابت است و خودرو عملکرد غیرعادی ندارد، معمولاً می‌توانید با احتیاط برای بررسی فنی اقدام کنید. اگر چراغ چک چشمک می‌زند یا با لرزش، افت قدرت، دود یا بوی غیرعادی همراه است، باید در اولین محل امن توقف کنید.
هنگام جوش آوردن خودرو باید موتور را خاموش کنیم؟
بله؛ پس از توقف ایمن، موتور را خاموش کنید و تا خنک شدن موتور درپوش رادیاتور را باز نکنید. باز کردن درپوش سیستم خنک‌کننده در حالت داغ می‌تواند خطرناک باشد.
چه زمانی لرزش فرمان یا پدال ترمز خطرناک است؟
اگر لرزش شدید، ناگهانی یا همراه با کشیده شدن خودرو، کاهش قدرت ترمز، صدای غیرعادی یا ناپایداری خودرو باشد، باید سرعت را کاهش دهید و در اولین محل امن توقف کنید تا سیستم ترمز، چرخ‌ها و جلوبندی ماشین بررسی شوند.
چه مشکلاتی هنگام رانندگی نیاز به توقف فوری خودرو دارند؟
جوش آوردن خودرو تا حد غیراستاندارد، چشمک زدن چراغ چک همراه با عملکرد غیرعادی موتور، کاهش محسوس قدرت ترمز، سفت شدن ناگهانی فرمان، پارگی تسمه تایم و صدا یا لرزش شدید موتور از مواردی هستند که ادامه رانندگی با آن‌ها می‌تواند خطرناک باشد یا خسارت بیشتری ایجاد کند.
دیدگاهتان را بنویسید