تنظیم نبودن باد لاستیک، یکی از سادهترین و در عین حال مهمترین مشکلاتی است که خیلی از رانندهها معمولاً بدون توجه به آن شروع به رانندگی میکنند. خیلی وقتها کاهش چسبندگی خودرو در زمستان، افزایش مصرف سوخت در تابستان یا حتی زود تمام شدن عمر لاستیک، مستقیم به تنظیم باد لاستیک مرتبط است؛ نه کیفیت آن یا نحوه رانندگی!
نکته مهم اینجاست که تنظیم باد لاستیک در فصلهای سرد و گرم یکسان نیست و تغییر دما تاثیراتی روی فشار باد لاستیک دارد. اگر نمیدانید فشار استاندارد باد لاستیک خودروی شما چقدر است، چه زمانی باید چک کردن باد لاستیک را انجام دهید و چرا در زمستان و تابستان توصیههای متفاوتی برای باد لاستیک وجود دارد، کافی است تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید و پاسخ همه این سوالات را بگیرید.
اگر فشار باد لاستیکها را چک و تنظیم نکنیم با چه خطراتی مواجه میشویم؟
چک نکردن باد لاستیک قبل از شروع رانندگی، فقط یک بیتوجهی ساده نیست؛ در واقع این موضوع بهصورت مستقیم روی ایمنی، هزینههای رانندگی و سلامت فنی خودرو تاثیر میگذارد. بهتر است بدانید که کمباد یا پرباد بودن لاستیک، باعث فرسایش غیر اصولی آن میشود و بهطور مستقیم عمر مفید لاستیک خودرو را نیز کاهش میدهد. مهمترین پیامد تنظیم نبودن فشار باد لاستیک را میتوان به شکل زیر شرح داد:
- افزایش مصرف سوخت: وقتی فشار استاندارد باد لاستیک، بهویژه در حالت کمباد، رعایت نشود، سطح تماس لاستیک با آسفالت بیشتر میشود و مقاومت غلتشی لاستیک افزایش پیدا میکند. این اتفاق باعث بالا رفتن مصرف سوخت و وارد شدن فشار بیشتر به موتور میشود؛
- کاهش عمر مفید لاستیک: کمباد یا پرباد بودن لاستیک باعث ساییدگی غیر اصولی آن میشود. به این شکل که در حالت کمباد، کنارهها و در حالت پرباد، بخش مرکزی لاستیک آسیب میبیند. در واقع تاثیر میزان فشار باد بر افزایش عمر لاستیک کاملاً مستقیم است و باعث تعویض لاستیک، زودتر از موعد میشود؛
- خطرات ایمنی و افت عملکرد خودرو: تنظیم نبودن باد لاستیک در هوای سرد یا گرم، کنترل خودرو را کاهش میدهد. از مهمترین خطرات ایمنی ناشی از تنظیم باد لاستیک نادرست عبارتاند از:
-
-
- کاهش چسبندگی؛
- افزایش طول خط ترمز؛
- ناپایداری در پیچها؛
- افزایش احتمال ترکیدن لاستیک در سرعتهای بالا.
-
- آسیب به سیستم تعلیق و قطعات مکانیکی: لاستیکی که فشار مناسبی نداشته باشد، ضربات جاده را بهدرستی جذب نمیکند. نتیجه این وضعیت نیز افزایش فشار به کمکفنرها، جلوبندی و سیستم تعلیق است که در بلندمدت باعث استهلاک زودرس و افزایش هزینههای تعمیر میشود.
جدول تنظیم باد لاستیک
در بخشهای قبلی درباره اهمیت تنظیم باد لاستیک و خطرات ناشی از تنظیم نبودن فشار باد لاستیک صحبت کردیم، اما سوال اصلی بسیاری از رانندگان این است که باد مناسب لاستیک برای خودروی من دقیقا چقدر است؟ پاسخ این سوال بدون دسترسی به یک جدول تنظیم باد لاستیک دقیق و قابل اعتماد تقریبا غیرممکن است. به همین منظور در ادامه جدول تنظیم باد لاستیک ایرانی و تنظیم باد لاستیک خارجی را برای شما آماده کردهایم تا بتوانید با توجه به نوع خودرو، فصل و شرایط رانندگی، فشار استاندارد باد لاستیک ماشینتان را بهدرستی تنظیم کنید.
جدول تنظیم باد لاستیک خودروهای ایرانی
در جدول زیر، بهصورت تقریبی، میانگین مقادیر فشار استاندارد باد لاستیک برای خودروهای محبوب ایرانی تهیه شده است. شما میتوانید از این راهنمای کاربردی، هنگام چک کردن باد لاستیک خودرو استفاده کنید. مقادیر این جدول مطابق با توصیههای سازندگان خودرو و منابع معتبر آموزشی تنظیم شدهاند و برای شرایط معمول رانندگی بدون بار سنگین، مناسب است.
| خودرو | فشار باد لاستیک جلو (psi , bar) | فشار باد لاستیک عقب (psi , bar) | شرایط رانندگی |
| پژو ۴۰۵ | ۲۹ psi
۲ bar |
۲۹ psi
۲ bar |
داخل شهر |
| پژو ۴۰۵ | ۳۱ psi
۲.۱ bar |
۳۱ psi
۲.۱ bar |
اتوبان |
| پژو پارس | ۲۹ psi
۲ bar |
۲۹ psi
۲ bar |
داخل شهر |
| پژو پارس | ۳۱ psi
۲.۱ bar |
۳۱ psi
۲.۱ bar |
اتوبان |
| پژو ۲۰۶ | ۳۴ psi
۲.۳ bar |
۳۴ psi
۲.۳ bar |
داخل شهر
اتوبان |
| تندر ۹۰ (۱۸۵،۶۵،۱۵) | ۲۹ psi
۲ bar |
۲۹ psi
۲ bar |
داخل شهر |
| تندر ۹۰ (۱۸۵،۶۵،۱۵) | ۳۲ psi
۲.۲ bar |
۲۹ psi
۲ bar |
اتوبان |
| سمند / سمند سورن | ۲۹ ps
۲ bar |
۲۹ psi
۲ bar |
داخل شهر |
| سمند / سمند سورن | ۳۱ psi
۲.۱ bar |
۳۱ psi
۲.۱ bar |
اتوبان |
| رانا | ۳۴ psi
۲.۳ bar |
۳۴ psi
۲.۳ bar |
داخل شهر
اتوبان |
| دنا | ۲۹ psi
۲ bar |
۲۹ psi
۲ bar |
داخل شهر |
| دنا | ۳۱ psi
۲.۱ bar |
۳۱ ps
۲.۱ bar |
اتوبان |
| وانت آریسان | ۴۳ psi
۳ bar |
۳۵ psi
۲.۴ bar |
داخل شهر
اتوبان |
نکته: توجه داشته باشید که مقادیر جدول بالا، برای شرایط معمول رانندگی پیشنهاد شدهاند و در سفر طولانی، بار سنگین یا تغییرات دمایی شدید، ممکن است نیاز به تعدیل فشار باد لاستیک وجود داشته باشد. بهترین راه برای اطلاع از فشار دقیق مناسب لاستیک، مطالعه دفترچه راهنمای خودرو یا برچسب روی درب راننده است.
جدول تنظیم باد لاستیک خودروهای خارجی
مقادیر فشار باد لاستیک خارجی ارائهشده در جدول زیر، برای رانندگی معمولی پیشنهاد میشود و در سفرهای طولانی یا هنگام حمل بار سنگین ممکن است نیاز به افزایش باد لاستیک داشته باشید تا ایمنی و پایداری خودرو حفظ شود.
| خودرو | فشار باد لاستیک جلو (psi , bar) | فشار باد لاستیک عقب (psi , bar) | شرایط رانندگی |
| تویوتا کرولا | ۳۴ psi
۲.۳ bar |
۳۶ psi
۲.۵ bar |
رانندگی در شهر |
| تویوتا کرولا | ۳۵ psi
۲.۴ bar |
۳۸ psi
۲.۶ bar |
رانندگی در اتوبان |
| هیوندای النترا | ۳۲ psi
۲.۲ bar |
۳۲ psi
۲.۲ bar |
رانندگی در شهر |
| هیوندای النترا | ۳۵ psi
۲.۴ bar |
۳۵ psi
۲.۴ bar |
رانندگی در اتوبان |
| کیا سراتو | ۳۴ psi
۲.۳ bar |
۳۴ psi
۲.۳ bar |
رانندگی در شهر |
| کیا سراتو | ۳۶ psi
۲.۵ bar |
۳۶ psi
۲.۵ bar |
رانندگی در اتوبان |
| مزدا ۳ | ۳۲ psi
۲.۲ bar |
۳۵ psi
۲.۴ bar |
رانندگی در شهر |
| مزدا ۳ | ۳۵ psi
۲.۴ bar |
۳۸ psi
۲.۶ bar |
رانندگی در اتوبان |
| فولکس واگن گلف | ۳۴ psi
۲.۳ bar |
۳۴ psi
۲.۳ bar |
رانندگی در شهر |
| فولکس واگن گلف | ۳۵ psi
۲.۴ bar |
۳۵ psi
۲.۴ bar |
رانندگی در اتوبان |
| بیامو سری ۳ | ۳۴ psi
۲.۳ bar |
۳۶ psi
۲.۵ bar |
رانندگی در شهر |
| بیامو سری ۳ | ۳۶ psi
۲.۵ bar |
۳۶ psi
۲.۵ bar |
رانندگی در اتوبان |
| مرسدس بنز C کلاس | ۳۵ psi
۲.۴ bar |
۳۶ psi
۲.۵ bar |
رانندگی در شهر |
| مرسدس بنز C کلاس | ۳۶ ps
۲.۵ bar |
۳۸ psi
۲.۶ bar |
رانندگی در اتوبان |
دلایل کمباد شدن لاستیکها چیست؟
کم شدن باد لاستیک همیشه به معنی پنچری آن نیست. در بسیاری از مواقع، عوامل طبیعی یا فنی باعث کاهش تدریجی فشار باد لاستیک میشود و اگر بهموقع باد لاستیک را چک نکنید، ممکن است منجر به کاهش ایمنی و افزایش هزینهها شود. مهمترین دلایل کمباد شدن لاستیک عبارتاند از:
- تغییرات دما و شرایط آبوهوایی: یکی از شایعترین دلایل کاهش باد لاستیک، افت دمای هواست. هوای داخل لاستیک در هوای سرد منقبض میشود و منجر به کاهش فشار آن میشود؛ به همین دلیل معمولاً شاهد افت فشار باد لاستیک در زمستان هستیم. توجه داشته باشید که این اتفاق طبیعی است و ارتباطی به خرابی لاستیک ماشین ندارد؛
- نشت طبیعی هوا از ساختار لاستیک: حتی سالمترین لاستیکها هم بهشکل طبیعی و در طول زمان، مقدار کمی هوا از دست میدهند. جنس لاستیک و ساختار مولکولی آن تاثیر زیادی در این تغییر دارد. طبق استانداردهای جهانی، کاهش تدریجی فشار در بازههای زمانی مشخص، طبیعی است و به همین دلیل توصیه میکنیم تنظیم باد لاستیکها را بهشکل دورهای انجام دهید؛
- آسیب به والو (سوپاپ) لاستیک: والو لاستیک یکی از نقاط حساس است که اگر ترک، شکستگی یا آلودگی داشته باشد، باعث نشت هوای درون لاستیک میشود. همین موضوع، از دلایل رایج کم شدن باد بدون پنچری است و راننده متوجه منبع اصلی کاهش فشار استاندارد باد لاستیک نمیشود؛
- ضربه، چاله و ناهمواریهای جاده: برخورد با چالهها، جدولها یا دستاندازهای شدید باعث آسیبهای ریز به دیواره لاستیک یا رینگ آن میشود. این آسیبها گاهی آنقدر کوچک است که در همان لحظه باعث پنچری نمیشود، اما بهمرور باعث کاهش فشار باد لاستیک میشود؛
- فرسودگی یا قدمت زیاد لاستیک: با افزایش سن لاستیک، خاصیت آببندی آن کمتر میشود. عواملی مانند ترکهای ریز، خشکی لاستیک و ضعف ساختاری باعث خارجشدن هوا از لاستیک میشود و در نهایت شرایطی ایجاد میکند که تاثیر میزان فشار باد بر افزایش عمر لاستیک بهصورت معکوس عمل میکند؛
- تفاوت نوع گاز داخل لاستیک: در لاستیکهایی که با هوای معمولی پر شدهاند، کاهش فشار سریعتر از لاستیکهایی است که با باد نیتروژن در تایرها پر شدهاند. علت این است که مولکولهای پایدارتر نیتروژن، باعث کندی نشت هوای داخل لاستیک میشود و تغییرات دمایی هم تاثیر کمتری روی آن دارد.
چطور پرباد یا کمباد بودن لاستیک خودرو را تشخیص دهیم؟
تشخیص بهموقع پرباد یا کمباد بودن لاستیک، یکی از سادهترین راهها برای حفظ ایمنی خودرو و جلوگیری از هزینههای اضافی است. مطمئنترین راه تشخیص میزان باد لاستیک، اندازهگیری فشار باد لاستیک با فشارسنج است.
بهتر است این کار را زمانی انجام دهید که لاستیک سرد است؛ مثلاً قبل از حرکت یا چند ساعت بعد از توقف. پس از اندازهگیری، عدد بهدستآمده را با فشار استاندارد باد لاستیک که در دفترچه خودرو یا برچسب روی ستون درِ راننده درج شده، مقایسه کنید و متوجه فشار استاندارد باد لاستیک ماشین خود شوید.
چطور بدون فشارسنج، فشار باد لاستیک را چک کنیم؟
اگر به فشارسنج دسترسی ندارید، میتوانید از نشانههای زیر، وضعیت تنظیم باد لاستیک را بررسی کنید:
- بررسی ظاهری لاستیک: اگر کنارههای لاستیک بیشتر با زمین در تماس باشد، نشانه کمبادی لاستیک است. همچنین اگر بخش وسط لاستیک برجستهتر به نظر برسد و تماس کمتری با زمین داشته باشد، یعنی لاستیک پرباد است؛
- حرکات خودرو هنگام رانندگی: فرمانپذیری سنگین، ناپایداری در پیچها و افزایش مصرف سوخت معمولاً نشانه کم بودن فشار باد لاستیک است. پُرباد بودن لاستیک را هم میتوانید با نشانههایی مانند ضربههای شدیدتر از سطح جاده و کاهش چسبندگی آن تشخیص دهید. توجه داشته باشید که این علائم برای باد لاستیک در هوای سرد و گرم بیشتر بروز میکند؛
- توجه به تغییرات دما: افت ناگهانی دما میتواند باعث کاهش فشار لاستیک شود؛ به همین دلیل احتمال کمشدن فشار باد لاستیک در زمستان، بیشتر است. برعکس، در هوای بسیار گرم، فشار لاستیک بالا رفته و به حالت پرباد نزدیکتر میشود؛
- هشدار سیستم TPMS (در خودروهای جدید): بسیاری از خودروهای جدید به سیستم هشدار فشار باد لاستیک یا TPMS مجهز هستند. روشن شدن این چراغ به معنی خروج فشار باد لاستیک از محدوده استاندارد است و نباید نادیده گرفته شود؛ حتی اگر تغییر ظاهری خاصی در لاستیک مشاهده نکنید.
برای باد لاستیکها نیتروژن بهتر است یا باد معمولی؟
باد معمولی برای خودروهایی با سطح مصرف عادی و پایبند به سرویس دورهای مناسب است. باد نیتروژن هم برای خودروهایی که نیاز به ثبات بیشتر فشار و کاهش دفعات تنظیم باد دارند، بهتر است. زیرا حدود ۷۸٪ هوای معمولی که برای تنظیم باد لاستیک استفاده میشود، نیتروژن است و مقدار کمی رطوبت دارد؛ در مقابل، نیتروژن مخصوص تایرها تقریبا خالص است و رطوبتی هم ندارد. همین تفاوت کوچک، در طول زمان روی فشار باد لاستیک تاثیر میگذارد.
در واقع مهمترین مسئله، رعایت اصول تنظیم باد لاستیک و بررسی منظم آن است؛ نه نوع گازی که داخل لاستیک قرار میگیرد!
مزایا و معایب باد نیتروژن برای لاستیک خودرو
باد نیتروژن میتواند انتخاب مناسبتری برای لاستیکهای خودرو باشد، اما مزایا و معایبی دارد که در جدول زیر به آنها میپردازیم.
| مزایا | معایب |
| پایداری بیشتر فشار باد | دسترسی محدودتر و هزینه بیشتر نسبت به باد معمولی |
| تاثیرپذیری کمتر از دما | مراجعه به مرکز مخصوص نیتروژن برای بادزدن لاستیک |
| افزایش عمر لاستیک | عدم تفاوت چشمگیر با باد معمولی در رانندگی معمولی |
جمعبندی
تنظیم باد لاستیک یکی از سادهترین اما مهمترین اقدامات نگهداری خودرو است که روی ایمنی، مصرف سوخت و عمر لاستیکها تاثیر میگذارد. فشار باد لاستیک تحت تاثیر دمای هوا تغییر میکند و به همین دلیل رعایت فشار استاندارد باد لاستیک در فصلهای سرد و گرم اهمیت زیادی دارد.
استفاده از جدول تنظیم باد لاستیک برای خودروهای ایرانی و خارجی کمک میکند تا بدون حدس و خطا بتوانید فشار مناسب را بر اساس نوع خودرو تنظیم کنید. همچنین بررسی منظم فشار، تشخیص دلایل کمباد شدن لاستیک و آگاهی از تفاوت باد لاستیک در هوای سرد و گرم نقش مهمی در کاهش تأثیر فشار باد بر مصرف سوخت و افزایش ایمنی رانندگی دارد.
در نهایت، فرقی نمیکند از باد معمولی استفاده میکنید یا باد نیتروژن؛ آنچه اهمیت دارد، چک کردن منظم باد لاستیک و تنظیم آن طبق توصیه سازنده خودرو است. رعایت همین نکته ساده تا حد زیادی از هزینههای اضافی، استهلاک زودهنگام لاستیک و خطرات رانندگی جلوگیری میکند.
سوالات متداول
در این بخش سوالات متداول مربوط به تنظیم باد لاستیک در فصل سرد و گرم را آوردهایم.
آیا فشار باد لاستیکهای جلو و عقب خودرو باید برابر باشد؟
خیر؛ همیشه برابر نیست. در بسیاری از خودروها، بهویژه خودروهای دیفرانسیل جلو، فشار باد لاستیک جلو و عقب متفاوت است؛ دلیل این موضوع، تفاوت وزن واردشده به محور جلو و عقب، نوع انتقال نیرو و طراحی سیستم تعلیق است.
علت تفاوت تنظیم باد لاستیک در فصول سرد و گرم سال چیست؟
تاثیر دما بر فشار هوا؛ طبق قوانین فیزیک، با کاهش دما هوا منقبض و با افزایش دما منبسط میشود. به همین دلیل فشار داخل لاستیک در هوای سرد، کاهش پیدا میکند. درحالیکه باد لاستیک در هوای گرم، با افزایش فشار همراه است.
فشار لاستیک خودروها در تابستان و زمستان چقدر باید باشد؟
عدد دقیق به نوع خودرو، سایز لاستیک و توصیه سازنده بستگی دارد، اما بهطور کلی در زمستان، به دلیل افت دما، معمولاً فشار لاستیک کمی کمتر از حالت تابستانی نشان داده میشود و باید مطابق عدد استاندارد تنظیم شود. در تابستان، افزایش دمای محیط و جاده باعث بالا رفتن فشار میشود، به همین دلیل تنظیم درست فشار باد لاستیک در تابستان اهمیت زیادی دارد تا از داغ شدن بیش از حد تایر جلوگیری شود.
چندوقت یکبار باید تنظیم باد لاستیکها را انجام دهیم؟
منابع معتبر توصیه میکنند چک کردن باد لاستیک حداقل ماهی یکبار، قبل از سفرهای طولانی و با تغییر محسوس دمای هوا انجام شود. حتی اگر از باد نیتروژن در تایرها استفاده میکنید هم بررسی دورهای تنظیم باد لاستیک ضروری است؛ چون هیچ تایری کاملاً بدون افت فشار نیست.
هزینه تنظیم باد لاستیک چقدر است؟
در بیشتر آپاراتیها و مراکز خدمات خودرویی، تنظیم باد با هوای معمولی رایگان یا با هزینه بسیار کم انجام میشود. استفاده از نیتروژن معمولاً هزینه بیشتری دارد، اما این هزینه مربوط به نوع گاز است؛ نه خود فرایند تنظیم باد.
دیدگاهتان را بنویسید