بهترین زمان چک کردن سطح روغن موتور خودرو، وقتی است که موتور خاموش و کاملاً خنک باشد و خودرو نیز روی سطح صافی قرار گرفته باشد. از همین رو بهترین زمان قبل یا بعد از استفاده خودرو است. اگر تابهحال به گیج روغن موتور دقت کرده باشید، احتمالاً علامت F و L را دیدهاید. حرف F به معنی سطح کامل روغن و حرف L بهمعنی سطح پایین روغن است. در این مطلب از مجله خودروپی، با نحوه چک کردن سطح روغن موتور خودرو و آموزش صحیح خواندن گیج بیشتر آشنا میشوید.
وظیفه اصلی روغن موتور در خودرو
مهمترین وظیفه روغن موتور، روانکاری قطعات داخلی موتور و کاهش اصطکاک میان آنها است. روغن موتور با ایجاد یک لایه محافظ بین قطعات فلزی متحرک، از سایش، داغ شدن بیش از حد و آسیبدیدگی موتور جلوگیری میکند؛ در عین حال باعث خنککاری، پاکسازی آلودگیها و افزایش عمر مفید موتور خودرو نیز میشود. ازطرفی، روغن موتور به آببندی بهتر قطعاتی مانند پیستون و سیلندر نیز کمک و از افت عملکرد موتور جلوگیری میکند. به همین دلیل، انتخاب روغن موتور مناسب و تعویض بهموقع آن نقش مهمی در حفظ سلامت موتور، کاهش استهلاک و جلوگیری از هزینههای سنگین تعمیرات دارد.
نحوه چک کردن سطح روغن موتور
بررسی و چک کردن سطح روغن موتور یکی از سادهترین، اما مهمترین اقدامات نگهداری خودرو است که هر رانندهای باید با آن آشنا باشد. دو روش متداول برای آن وجود دارد: استفاده از گیج روغن و بررسی هشدارهای پشت آمپر یا نمایشگر خودرو. گیج سطح روغن موتور (Oil Level Gauge)، ابزاری است برای اندازهگیری و نشان دادن میزان روغن داخل موتور. برای استفاده از گیج، باید بهشکل دستی عمل کنید و میزان روغن روی میله اندازهگیری را بررسی کنید. سنسورهای پشت آمپر یا نمایشگر خودرو اغلب مختص خودروهای جدیدتر است. آشنایی با این روشها به شما کمک میکند تا قبل از خرید روغن موتور، وضعیت روغن خودرو را بهتر ارزیابی کنید.
خودرو باید در چه شرایطی باشد تا سطح روغن موتور را چک کنیم؟
برای چک کردن سطح روغن موتور، خودرو باید خاموش شود، موتورش خنک باشد و روی سطح کاملاً صاف قرار گیرد. در این شرایط، روغن بهطور کامل در کارتل جمع میشود و عدد روی گیج یا سیستم دیجیتال، مقدار واقعی روغن موتور را نشان میدهد.
مراحل چک کردن روغن موتور با گیج
همانطور که گفتیم یکی از روشهای بررسی سطح روغن موتور، استفاده از گیج روغن است. مراحل آن به شرح زیر است:
- خودرو را روی سطح صاف قرار دهید؛
- اجازه دهید که موتور چند دقیقه خاموش و خنک باشد؛
- سپس گیج را بیرون بیاورید، تمیز کنید و دوباره در جای خود قرار دهید؛
- پس از بیرون آوردن، سطح روغن را بین علامتهای حداقل و حداکثر بررسی کنید؛
- اگر سطح روغن کمتر از حد استاندارد باشد، روغن مناسب خودرو را به مقدار لازم (مطابق دفترچه راهنما یا توصیه سازنده) اضافه کنید؛
- پس از اضافه کردن روغن، چند دقیقه صبر کنید و مجدد سطح روغن را با گیج بررسی کنید تا از قرار گرفتن آن در محدوده استاندارد مطمئن شوید.
معنای علامتهای روی گیج روغن موتور
علامتهای روی گیج روغن موتور به شما کمک میکند تا وضعیت سطح روغن را بهدرستی تشخیص دهید:
- حرف F (بهمعنای Full) سطح کامل و استاندارد روغن موتور را نشان میدهد. زمانی که روغن به این حد برسد، یعنی میزان روغن در موتور ماشین کافی است؛
- حرف L (بهمعنای Low) نشاندهنده حداقل سطح مجاز روغن موتور است. قرار گرفتن روغن در این محدوده نشان میدهد که باید در اسرع وقت روغن موتور را اضافه کنید؛
- علامت MIN مخفف واژه Minimum (بهمعنای حداقل) است و حداقل میزان مجاز روغن را مشخص میکند. پایینتر بودن سطح روغن از این علامت، یک هشدار جدی است و باعث آسیب به موتور خودرو میشود؛
- علامت MAX مخفف Maximum (بهمعنای حداکثر) است و استاندارد حداکثری روغن موتور را نشان میدهد. بالاتر رفتن روغن از این حد، مشکلاتی برای موتور ایجاد میکند.
سطح روغن روی گیج روغن موتور چقدر باید باشد؟
سطح روغن موتور باید بین علامت MIN و MAX یا بین L و F قرار داشته باشد؛ همچنین، هرچه این سطح به ناحیه نزدیک به حد بالایی برسد (بدون آنکه از آن عبور کند) بهتر است. قرار گرفتن روغن در این سطح، نشاندهنده وضعیتی استاندارد و مطمئن برای عملکرد صحیح موتور خودرو است.
چطور بدون گیج سطح روغن موتور را اندازه بگیریم؟
گیج سطح روغن موتور (Oil Level Gauge)، ابزاری است برای اندازهگیری و نشان دادن میزان روغن داخل موتور. البته، گیج در بعضی از خودروهای جدید (مثل تارا، دنا پلاس، شاهین و آریا) حذف شده است؛ بنابراین، بررسی سطح روغن با روشهای جایگزین انجام میشود.
مراحل بررسی سطح روغن بدون گیج، بهترتیب عبارتاند از:
- خودرو را خاموش کنید و اجازه دهید که موتور کامل خنک شود؛
- خودرو را روی سطح صاف و بدون شیب پارک کنید؛
- ازطریق نمایشگر دیجیتال یا منوی کامپیوتر خودرو، گزینه مربوط به سطح روغن موتور را انتخاب کنید؛
- پیام یا نشانه (مثلاً Oil Level) روی نمایشگر را بررسی کنید و درصورت نیاز، روغن موتور را اضافه کنید.
اشتباهات رایج در اندازهگیری روغن موتور خودرو
اندازهگیری سطح روغن موتور اگرچه کار سادهای به نظر میرسد، اما یک اشتباه کوچک باعث آسیب به موتور خودرو میشود. بسیاری از رانندگان بدون توجه به شرایط خودرو، زمان مناسب یا روش صحیح، سطح روغن را بررسی میکنند؛ اتفاقاً همین موضوع باعث تصمیمگیری اشتباه در افزودن یا تعویض روغن میشود.
اشتباهات رایج در چک کردن روغن موتور
| اشتباه رایج | چه اتفاقی رخ میدهد؟ |
| چک کردن روغن با موتور داغ | زمانی که موتور داغ است، روغن هنوز در مدار موتور جریان دارد و به کارتل بازنگشته است؛ بنابراین عدد دقیق نیست. |
| پارک بودن خودرو روی سطح شیبدار | شیب، باعث جمع شدن روغن در یک سمت کارتل میشود و سطح واقعی روغن را بالاتر یا پایینتر نشان میدهد. |
| تمیز نکردن گیج قبل از اندازهگیری | باقی ماندن روغن روی گیج باعث میشود که عدد نهایی اشتباه خوانده شود و سطح روغن بیشتر از مقدار واقعی بهنظر برسد. |
| خواندن عجولانه گیج روغن | چند ثانیه صبر کنید تا روغن روی گیج ثابت شود. |
| توجه نکردن به علامتهای MIN و MAX | صرفاً به وجود روغن روی گیج اکتفا نکنید و علامتها را جدی بگیرید. |
| اضافه کردن بیش از حد روغن موتور | هرچه روغن بیشتر باشد، بهتر نیست و این طرز فکر اشتباه است. |
نحوه و زمان تعویض روغن موتور
براساس راهنمای انتخاب روغن موتور مناسب، با تعویض بهموقع روغن موتور، به سلامت، عملکرد و طول عمر موتور خودرو کمک میکنید؛ زیرا بیتوجهی به آن، هزینههای زیادی در پی دارد.
مخزن روغن موتور کجاست؟
مخزن روغن موتور یا همان محل اضافه کردن روغن، در اکثر خودروهای سواری در قسمت بالای موتور و زیر کاپوت قرار دارد؛ طراحی آن در بسیاری از خودروها مشابه است. در خودروهایی مثل پراید، پژو، سمند و تیبا، محل مخزن روغن تقریباً در یک نقطه مشخص و در دسترس قرار دارد.
برای پیدا کردن مخزن روغن موتور، مراحل زیر را بهترتیب دنبال کنید:
- کاپوت خودرو را باز کنید؛
- درپوشی با علامت روغن یا تصویر قوطی روغن را پیدا کنید؛
- اگر شک دارید، دفترچه راهنمای خودرو را بررسی کنید؛
- مطمئن شوید که درپوش مربوط به روغن موتور است (نه روغن ترمز یا آب رادیاتور).
هر چند کیلومتر باید روغن موتور را چک کنیم؟
بهترین زمان چک کردن روغن موتور معمولاً هر ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ کیلومتر یکبار، است؛ مخصوصاً در خودروهای کارکرده یا خودروهایی که سابقه روغنسوزی دارند. با رعایت این نکته، کاهش غیرعادی سطح روغن بهموقع تشخیص داده میشود.
چه زمانی روغن موتور را تعویض کنیم؟
زمان تعویض روغن موتور به نوع روغن، شرایط رانندگی و توصیه سازنده خودرو بستگی دارد؛ اما بهطور میانگین هر ۵۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ کیلومتر باید روغن موتور را تعویض کنید. رانندگی در ترافیک سنگین، مسیرهای کوتاه و شرایط آبوهوایی سخت، این مدتزمان را تحتتاثیر قرار میدهد.
چطور روغن موتور خودرو را تعویض کنیم؟
تعویض روغن موتور، کاری است که با رعایت چند مرحله ساده میتوان آن را بهدرستی انجام داد. مراحل تعویض روغن موتور خودرو عبارتاند از:
- ابتدا موتور را کمی گرم کنید تا روغن روان شود؛
- پس از خاموش کردن خودرو، پیچ تخلیه کارتل را باز کنید تا روغن کهنه خارج شود؛
- فیلتر روغن قدیمی را تعویض کنید؛
- حالا پیچ تخلیه را ببندید؛
- در پایان روغن موتور جدید را به مقدار استاندارد داخل مخزن بریزید و سطح آن را بررسی کنید.
انتخاب روغن موتور مناسب به اندازه چک دورهای مهم است!
در این مطلب به زمان مناسب چک کردن سطح روغن موتور، روش صحیح اندازهگیری، اشتباهات رایج و نحوه و زمان تعویض روغن پرداختیم. روغن موتور، نقش بسیار مهمی در سلامت خودرو دارد اما همه این بررسیها زمانی نتیجهبخش است که از روغن موتور باکیفیت و استاندارد استفاده کنید. برای اطمینان از عملکرد بهتر موتور و جلوگیری از هزینههای اضافی، بایبد روغن موتور اصل و مناسب خودروی خود را بشناسید؛ برای این کار میتوانید به فروشگاه آنلاین خودروپی، مراجعه کنید و بهترین روغن موتور بازار را سفارش دهید.
سؤالات متداول
در این بخش سوالات متداول درباره سطح روغن موتور خودرو را آوردهایم.
پر بودن بیش از حد روغن موتور داخل مخزن مشکلی ایجاد میکند؟
بله؛ روغن زیاد باعث افزایش فشار داخل موتور و آسیب به کاسهنمدها و قطعات داخلی میشود. همچنین، پر بودن بیش از حد عملکرد موتور را نیز مختل میکند.
کم شدن سطح روغن موتور چه خطراتی را در پی دارد؟
کاهش سطح روغن موتور باعث افزایش اصطکاک، داغ شدن بیش از حد موتور و در نهایت آسیب جدی به قطعات داخلی میشود. در موارد شدید، حتی امکان قفل شدن موتور وجود دارد.
علائم کم شدن روغن موتور در پراید چیست؟
روشن شدن چراغ روغن، صدای غیرعادی موتور و کاهش شتاب از علائم رایج کم شدن روغن موتور در پراید است؛ پس از چک کردن سطح روغن موتور، این علائم را جدی بگیرید و برطرفشان کنید.
دلیل اینکه ماشین روغن کم میکند، اما دود از آن خارج نمیشود، چیست؟
این حالت معمولاً بهدلیل نشتی روغن، تبخیر طبیعی یا مصرف روغن در حد مجاز موتور است. در چنین شرایطی بررسی نشتی و سلامت موتور ضروری است.
چگونه روغن موتور خودرو را در زمستان اندازه بگیریم؟
در زمستان، خودرو را در فضای گرم نگه دارید و پس از گرم شدن موتور، سطح روغن را اندازهگیری کنید؛ در این حالت، غلظتِ روغن موتور، طبیعیتر است.
دیدگاهتان را بنویسید