اگر درحال مطالعه این مطلب هستید، یعنی متوجه کف یا فوم روغن موتور شده و بهدنبال راهکار هستید! فومی شدن روغن موتور، یک موضوع جدی است که بهدلایل مختلف مثل ورود آب یا ضدیخ به روغن رخ میدهد. بیتوجهی به این موضوع، به موتور خودرو آسیب میزند. البته، گاهی مشکل ساده است و بدون نیاز به تعمیرات تخصصی حل میشود.
درصورت کف کردن روغن موتور اولین اقدام، خاموش کردن موتور به مدت ۱۰ الی ۱۵ دقیقه است. سپس درپوش روی موتور را باز و به پشت آن نگاه کنید. اگر فقط کمی کف سفید یا شیریرنگ روی درب باشد، مشکل خاصی وجود ندارد؛ اما اگر دود سفید از اگزوز بیرون بیاید یا موتور جوش بیاورد، اقدامات بعدی باید آگاهانه انجام شود. در این مقاله از مجله خودروپی، دلایل کف کردن روغن موتور، علائم خطر، مواردی که نیازمند توقف فوری خودرو است و راهکارهای تعمیر یا پیشگیری را ارائه میدهیم.
تشخیص و علائم کف کردن روغن موتور
کف کردن روغن موتور معمولاً بهدلیل ورود هوا یا آب به چرخه روغنکاری رخ میدهد و اگر بهموقع تشخیص داده نشود، به یاتاقان و قطعات مهم موتور، آسیب جدی میزند. برای تشخیص دقیق این مشکل، ابتدا باید بهسراغ علائم و علت کف کردن روغن موتور برویم.
نشانههای کف کردن روغن موتور
مهمترین نشانه فومی شدن روغن موتور، تغییر ظاهر روغن، مشاهده رنگ شیری، فوم یا حبابی شدن آن است. علاوهبر این علائم واضح، نشانههای دیگری هم وجود دارد که گویای این مشکل است؛ ازجمله:
- بالا رفتن دمای موتور بدون دلیل مشخص؛
- اردهای شدن درب روغن موتور در فصل زمستان؛
- قاطی شدن آب و روغن و تغییر رنگ غیرعادی روغن؛
- وجود کف یا حبابهای ریز روی گیج اندازهگیری روغن؛
- کاهش غیرعادی کیفیت روانکاری و صدای بیشتر موتور.
علت شیری شدن درب روغن موتور
شیری شدن یا سفید شدن درب روغن موتور در زمستان، معمولاً نشانه وجود رطوبت یا آب در سیستم روغنکاری است. البته، در بسیاری از موارد، مهمترین علت شیری شدن درب روغن موتور به شرایط کارکرد خودرو یا ایرادات فنی خاص مربوط میشود. با شناخت علتهای اصلی این اتفاق، مطمئن شوید که این مشکل موقتی نیست و با یک مشکل جدی روبهرو هستید.
ازجمله دلایل شیری شدن یا اردهای شدن درب روغن موتور در زمستان عبارتاند از:
- خرابی واشر سرسیلندر؛
- خوردگی قطعات متحرک موتور؛
- ترکخوردگی سرسیلندر یا بلوک موتور؛
- نفوذ آب از سیستم خنککننده به روغن؛
- میعان بخار آب داخل موتور در هوای سرد؛
- رانندگیهای کوتاهمدت و نرسیدن موتور به دمای کاری خودرو؛
- اشتباهات رایج در استفاده از روغن موتور ازجمله خرید روغن نامناسب یا بیکیفیت.
علت کپک زدن درب روغن موتور
کپک زدن درب روغن موتور، بهدلیل انباشته شدن رطوبت و آلودگی در محیط درب روغن اتفاق میافتد. این مشکل، معمولاً در خودروهایی دیده میشود که بهندرت از پارکینگ خارج میشوند یا شرایط نگهداری آنها نامناسب است.
موارد زیر، علتهای اصلی کپک زدن درب روغن موتور در خودرو است:
- تهویه نامناسب بخارهای روغن؛
- کثیفی یا آلودگی درب روغن موتور؛
- وجود رطوبت مداوم در محفظه موتور؛
- استفاده طولانی از روغن کهنه و فاسد؛
- رانندگی کوتاه و خاموش شدن موتور قبل از گرم شدن کامل.
کف یا حباب روی گیج روغن موتور
کف یا حباب روی گیج، یکی دیگر از نشانههای واضح کف کردن روغن است که هنگام بررسی سطح روغن موتور دیده میشود. این وضعیت نشان میدهد که روغن بهجای یک بافت یکنواخت، حاوی هوا یا رطوبت است؛ بنابراین، خاصیت روانکاری استاندارد قبل را ندارد.
برخی از دلایل اصلی مشاهده کف یا حباب روی گیج روغن موتور خودرو:
- استفاده از روغن موتور با ویسکوزیته نامناسب؛
- بالا بودن بیش از حد سطح روغن موتور؛
- ورود هوا به مدار روغنکاری؛
- قاطی شدن آب و روغن؛
- خرابی پمپ روغن.
افزایش صدای موتور و کاهش روانکاری
وقتی روغن موتور کف میکند، قدرت آن در ایجاد لایه محافظ بین قطعات فلزی کاهش پیدا میکند. همین موضوع، باعث افزایش اصطکاک و صدای غیرعادی موتور میشود. این نشانه معمولاً به مرور ظاهر میشود و درصورت بیتوجهی، هزینههای سرسامآوری در پی دارد.
ازجمله علتهای مهم افزایش صدای موتور و روانکاری ناقص:
- وجود هوا یا کف در روغن؛
- کاهش کیفیت روغن موتور؛
- فشار نامناسب روغن در مدار؛
- فرسودگی قطعات داخلی موتور.
بالا رفتن دمای موتور
کف کردن روغن موتور، روی خنک شدن قطعات داخلی تأثیر منفی میگذارد و باعث افزایش دمای موتور میشود؛ زیرا روغنِ کفآلود، توان انتقال حرارت را ندارد. این نشانه مهم معمولاً همراه با سایر نشانهها بروز میکند و نباید نادیده گرفته شود.
ازجمله دلایل اصلی افزایش دما یا حرارت موتور عبارتاند از:
- افت فشار روغن؛
- آب روغن قاطی کردن؛
- کاهش انتقال حرارت توسط روغن؛
- عملکرد نادرست سیستم روغنکاری؛
- ترک در بلوک موتور خودرو.
در صورت کف کردن روغن موتور چه کار کنیم؟
حباب در روغن موتور، در نگاه اول واقعاً ساده یا حلشدنی بهنظر میرسد؛ حتی بعضی از رانندگان، با مشاهده کف روی روغن موتور فکر میکنند که این موضوع نشانه اصل بودن روغن است! درحالیکه کف کردن، معیار مناسبی برای تشخیص کیفیت یا اصالت محصول نیست و برای اطمینان از خرید، باید با روشهای تشخیص روغن موتور اصلی از تقلبی آشنا باشید. در واقعیت، این یک هشدار جدی برای اختلال در سیستم روغنکاری موتور خودرو است. در این شرایط، مهمترین اقدام این است که عجولانه تصمیم نگیرید و بهجای ادامه رانندگی، اقدامات اصولی و مرحلهبهمرحله را انجام دهید تا از آسیبهای پرهزینه به موتور جلوگیری کنید.
۱. بررسی و کنترل سطح روغن موتور
اولین اقدام، بررسی دقیق سطح روغن با گیج است؛ زیرا بالا و پایین بودن یا بهطور کلی سطح روغن غیر استاندارد، عامل اصلی کف کردن محسوب میشود. اگر سطح روغن بیش از حد مجاز باشد، شاتونها هنگام حرکت با روغن برخورد میکنند و باعث ورود هوا و ایجاد کف میشوند. در این حالت، باید مقدار اضافه روغن را تخلیه کنید تا سطح آن دقیقاً روی حد استاندارد قرار گیرد.
۲. توقف رانندگی و خنک شدن موتور
درصورت مشاهده کف، شیری شدن روغن یا علائم مشکوک، به رانندگی ادامه ندهید تا مشکل بدتر نشود. بهترین کار این است که خودرو را متوقف کنید و اجازه دهید که موتور کاملاً خنک شود؛ زیرا روغنِ داغ و کفآلود، خاصیت روانکاری مناسبی ندارد. توقف کوتاه شما، جلوی ساییدگی شدید قطعات داخلی موتور خودرو را میگیرد.
۳. تعویض روغن و فیلتر روغن
اگر کف کردن روغن ادامهدار است و هر روز با آن مواجه میشوید، تعویض کامل روغن و فیلتر را امتحان کنید. روغنی که خاصیتش را از دست داده یا با آب و هوا مخلوط شده است، حتی پس از سرد شدن هم عملکرد خوبی ندارد. استفاده از روغن جدید، با گرید و استاندارد توصیهشده توسط کارخانه سازنده، مشکل را تا حد زیادی برطرف میکند.
۴. بررسی فنی موتور و سیستم خنککننده
درصورتیکه پس از تعویض روغن باز هم نشانههای کف کردن را مشاهده کردید، خودرو را به مکانیک نشان بدهید. خرابی واشر سرسیلندر، نفوذ آب رادیاتور به روغن یا ایراد در پمپ روغن ازجمله مشکلاتی است که بدون بررسی تخصصی، قابل تشخیص نیست؛ درضمن، بیتوجهی به این مشکلات باعث خرابی اساسی موتور خودرو میشود.
راههای جلوگیری از کف کردن روغن موتور
پیشگیری از فومی شدن روغن موتور، بسیار سادهتر و ارزانتر از تعمیر آسیبهای ناشی از آن است. با رعایت چند اصل مهم، تا حد زیادی از بروز این مشکل جلوگیری کنید و عمر مفید موتور را افزایش دهید.
در ادامه، به ۵ راهکار مهم و کاربردی اشاره میکنیم که برای پیشگیری از کف کردن و تشکیل حباب در روغن موتور، باید انجام دهید:
راهکار اول؛ استفاده از روغن موتور استاندارد و مناسب
همیشه از روغن موتوری استفاده کنید که از لحاظ گرانروی و سطح کیفی، دقیقاً مطابق توصیههای شرکت سازنده خودرو باشد. روغن نامناسب و تقلبی، سریعتر هوا میگیرد، کف میکند و در شرایط سخت، عملکرد رضایتبخشی ندارد. با انتخاب روغن معتبر، اولین خط دفاعی را در برابر کف کردن روغن تشکیل دهید! برای پیدا کردن روغن مناسب مدل خودرو خود میتوانید راهنمای انتخاب روغن موتور مناسب خودروها را مطالعه کنید.
راهکار دوم؛ تعویض بهموقع روغن و فیلتر
اگر روغن بیش از حد در موتور باقی بماند، باعث افت کیفیت، جذب رطوبت و ایجاد حباب میشود. با تعویض منظم روغن و فیلتر، از تجمع آلودگی و آب در سیستم روغنکاریشده جلوگیری کنید.
راهکار سوم؛ پرهیز از رانندگیهای کوتاه و مداوم
روشن و خاموش شدنهای پیدرپی و رانندگیهای کوتاه، اجازه نمیدهد که موتور به دمای کاری برسد؛ مخصوصاً در هوای سرد. در این شرایط، بخار آب داخل موتور باقی میماند و رفتهرفته باعث شیری شدن و کف کردن روغن میشود. بهتر است که هر از گاهی، یک مسافت نسبتاً طولانی را با خودرو رانندگی کنید.
راهکار چهارم؛ بررسی دورهای سیستم خنککننده
سیستم خنککننده سالم، نقش مهمی در جلوگیری از ورود آب به روغن دارد. نشتی رادیاتور، خرابی شیلنگها، خراب شدن روغن موتور یا پایین بودن کیفیت ضدیخ، همیشه باعث قاطی شدن آب و روغن میشود. درعوض، با کنترل منظم این بخش از خودرو، احتمال کف کردن روغن را به صفر برسانید.
راهکار پنجم؛ کنترل دقیق میزان روغن پس از تعویض
پس از هر بار تعویض روغن، سطح آن را مجدداً با گیج بررسی کنید. پر کردن بیش از اندازه روغن، یکی از اشتباهات رایجی است که باعث کف کردن آن میشود. رعایت سطح استاندارد، در عیم سادگی، مؤثرترین اقدام پیشگیرانه است.
خطرات و آسیبهای کف کردن روغن موتور
فومی شدن روغن موتور فقط یک تغییر ظاهر ساده نیست و نشانهای از اختلال جدی در روانکاری و خنککاری موتور است. زمانی که روغن کفآلود میشود، وظیفه اصلیاش، یعنی ایجاد لایه محافظ بین قطعات فلزی را بهدرستی انجام نمیدهد؛ همین موضوع، زمینهساز آسیبهای مکانیکی، افزایش هزینه تعمیرات و حتی از کار افتادن کامل موتور است.
مهمترین خطرات کف کردن روغن موتور و دلایل و راهکارها
| خطر یا آسیب | دلیل ایجاد مشکل | راهکار پیشنهادی |
| کاهش شدید روانکاری | وجود هوا یا آب در روغن و از بین رفتن ساختار یکنواخت آن | تعویض فوری روغن و فیلتر و استفاده از روغن استاندارد |
| افزایش سایش قطعات داخلی | تماس مستقیم قطعات فلزی بهدلیل کفآلود شدن روغن | توقف رانندگی و بررسی سیستم روغنکاری |
| بالا رفتن دمای موتور | کاهش توان انتقال حرارت توسط روغن کفکرده | بررسی همزمان روغن و سیستم خنککننده |
| افت فشار روغن | ورود هوا به مدار و عملکرد نادرست پمپ روغن | کنترل پمپ روغن و سطح روغن موتور |
| آسیب به یاتاقانها و میللنگ | روانکاری ناقص و مداوم | تعمیر تخصصی و رفع کف روغن موتور |
| خرابی جدی موتور | تداوم استفاده از روغن کفآلود | مراجعه فوری به تعمیرکار و عیبیابی کامل |
با تهیه روغن موتور باکیفیت احتمال بروز هر مشکلی را صفر کنید!
در این مطلب با مهمترین دلایل کف کردن روغن موتور آشنا شدید؛ ازجمله کیفیت نامناسب روغن، ورود هوا یا آب به سیستم روغنکاری، خرابی واشر سرسیلندر، انتخاب اشتباه نوع روغن و… . در بسیاری از مواقع با تعویض روغن و فیلتر میتوان مسئله را برطرف کرد؛ اما در شرایطی که نشانههایی مثل شیری شدن مداوم روغن، کاهش فشار روغن یا افزایش دمای موتور دیده میشود، به بررسی تخصصی تعمیرکار نیاز است.
برای جلوگیری از چنین مشکلاتی، پیشنهاد میکنیم که بهترین روغن موتور خودرو یا موتورسیکلت را از برندهای معتبر ایران و جهان تهیه کنید. برای این کار کافی است به صفحه اصلی خودروپی بروید و در بخش دستهبندیها، روی گزینه «روغن موتور» کلیک کنید و محصول مدنظرتان را سفارش بدهید!
سؤالات متداول
در این بخش سوالات متداول درباره رفع کف روغن موتور را آوردهایم.
اگر در روغن موتور حباب ایجاد شد چه اقدامی انجام دهیم؟
وجود حباب یکی از نشانههای کف کردن روغن موتور است و معمولاً به ورود هوا یا آلودگی روغن مربوط میشود. در این حالت باید سطح و کیفیت روغن را بررسی و در صورت تداوم، روغن و فیلتر را تعویض کنید.
علت شیری یا حالت اردهای شدن درب روغن موتور در زمستان چیست؟
این وضعیت معمولاً بهدلیل میعان بخار آب در هوای سرد و رانندگیهای کوتاهمدت ایجاد میشود. اگر موقتی باشد جای نگرانی ندارد؛ اما اگر تکرار شد، آن را نشانهای از ورود آب به روغن در نظر بگیرید.
راهحل کپک زدن درب روغن موتور چیست؟
کپک، نتیجه تجمع رطوبت و تهویه نامناسب بخارات روغن است. تمیز کردن درب روغن، تعویض بهموقع روغن و رانندگی در مسیرهای طولانیتر، این مشکل را برطرف میکند.
آیا فومی شدن روغن موتور، به موتور آسیب دائمی میزند؟
بله؛ در صورت بیتوجهی، کف کردن روغن باعث سایش شدید قطعات و خرابی یاتاقانها میشود. اقدام سریع و بهموقع، نقش بسیار مهمی در جلوگیری از آسیب دائمی دارد.
آیا استفاده از روغن گرانتر همیشه مانع کف کردن میشود؟
قیمت بالا و بسیار گران، بهتنهایی ملاک انتخاب روغن موتور نیست؛ مطابقت مشخصات روغن با استاندارد و گرید توصیهشده توسط کارخانه سازنده خودرو هم اهمیت دارد.
دیدگاهتان را بنویسید